Twyll marchnata torfol

Beth yw twyll marchnata torfol?

Gwnaiff twyllwyr honni fod yn swyddogion loteri, bancwyr, cyfreithwyr, llywyddion cwmnïau, clirweledyddion, elusennau a hyd yn oed asiantiaid FBI.

Maent yn aml yn defnyddio amlenni ac iaith liwgar fel 'Gweithredwch Nawr', 'Enillydd Sicr' neu 'Gwobr wedi’i Chadarnhau'. Mae rhai yn gyrru catalogau ac yn addo gwobr arian parod fawr i’r dioddefwr dro ar ôl tro os ydynt yn rhoi archeb.

Mae rhai twyllwyr yn defnyddio llais awdurdod i gadw’r peth yn gyfrinachol. Mae rhai yn honni bod yn glirweledyddion, gan honni bod y “rhai sy’n honni eich cynorthwyo yn dymuno niwed i chi”. Maent yn ceisio dychryn dioddefwyr i ymddiried ynddynt hwy yn hytrach na’u teulu neu ffrindiau.

Mae mathau cyffredin o lythyrau twyllodrus yn cynnwys:

  • Honni eich bod wedi ennill loteri
  • Honni eich bod wedi ennill raffl
  • Honni eich bod wedi etifeddu arian gan berthynas pell

Mae’r llythyrau hyn yn gofyn i chi gysylltu â’r anfonwr er mwyn dechrau’r broses i dderbyn yr arian. Gall y rhif cyswllt a roddir fod yn rif cyfradd premiwm. Wrth gysylltu â’r anfonwn, gofynnir i chi dalu ffi o flaen llaw (gelwir weithiau’n ‘ffi weinyddol’, ‘ffioedd cyfreithiol’ neu ‘dreth’) fel gall yr arian gael ei ryddhau. Hyd yn oed os talwch y ffi, ni fyddwch byth yn derbyn yr arian a addawyd.

Triniwch lythyrau annisgwyl gydag amheuaeth: mae twyllwyr yn aml yn defnyddio logos swyddogol cwmnïau neu sefydliadau go iawn i ennill eich ymddiriedaeth

Beth ddylwn ei wneud os gwnaf dderbyn llythyr fel hyn?
  • Os nad ydych wedi cystadlu mewn loteri neu raffl, ni allwch ennill. Os yw llythyr yn dweud eich bod wedi ennill, ond na wnaethoch gystadlu, yna twyll ydyw – taflwch neu malwch y llythyr.
  • Os yw’r llythyr yn honni eich bod wedi etifeddu arian gan berthyn, gofynnwch i aelodau eraill o’r teulu a ydynt yn ymwybodol am unigolyn gyda’r enw hwnnw.
  • Peidiwch byth ag anfon arian at unrhyw un nad ydych yn eu hadnabod. Peidiwch byth â thalu ffioedd o flaen llaw (hyd yn oed os ydynt yn fach) i hawlio gwobrau, enillion loteri neu etifedd.
  • Peidiwch â ffonio rhifau anghyfarwydd - gallent godi cyfraddau uchel. Mae rhifau cyfradd premiwm yn aml yn dechrau gyda 09 neu 447 a bydd yn costio tipyn i chi'r funud.
Ble gallaf wybod mwy am sgamiau post?

Mae pawb mewn perygl, ond mae’n well gan dwyllwyr bobl sy’n byw ar ben eu hunain sydd â ddim rhyngrwyd (ac felly’n llai tebygol o fod wedi’i haddysgu am sgamiau a sut i hysbysu amdanynt). Gwnânt yrru post at nifer fawr o ddioddefwyr posibl. Ni wnaiff y rhan fwyaf ymateb. Ond mae manylion y rhai a wnaiff ymateb yn cael eu rhoi ar ‘restrau targedau hawdd’. Cyfnewidir y rhestrau hyn rhwng twyllwyr fel ffordd hawdd o ganfod dioddefwyr newydd.

Unwaith mae twyllwyr lluosog yn gwybod fod unigolyn yn debygol o ymateb i lythyr twyll, yna caiff yr unigolyn hwnnw domen ohonynt. Gall arwain at ddioddefwyr yn derbyn pentwr o lythyrau twyllodrus bob dydd, gyda llawer o’r anfonwyr tu allan i’r DU.

Nid yw llawer o’r bobl yn sylweddoli eu bod yn ddioddefwyr trosedd. Maent yn credu eu bod yn ymdrin â busnesau cyfreithiol a'u bod yn meddwl eu bod am dderbyn beth mae’r twyllwr yn ei addo. Mae rhai pobl wedi gwario miloedd o bunnoedd yn mynd ar ôl gwobrau sydd ddim yn bodoli, gan arwain at anhawster ariannol, straen ac anghydfodau teuluol.

Er mwyn dysgu mwy am sgamiau post a’r effaith distrywiol y gallent ei gael ar unigolion a’u teuluoedd ewch ar wefan Think Jessica.


Riportio twyll

Angen riportio twyll posibl? Galwch 0300 123 2040 neu ymwelwch â gwefan Action Fraud.