Diogelwch eich hun rhag twyll

Take Five

Ymgyrch genedlaethol sy’n cynnig cyngor plaen a diduedd i fod o gymorth i bawb ddiogelu eu hunain rhag twyll ariannol mae’n bosibl ei osgoi. Dyma’r ymgyrch genedlaethol cyntaf i dderbyn cefnogaeth y Llywodraeth, yr holl brif fanciau a chyflenwyr ariannol eraill ar draws y DU. Gallwch ddarganfod cyngor, fideos ac adnoddau addysgiadol ar wefan Take Five.

Take Five: pum prif beth i’w gofio

Mae’r ymgyrch yn gofyn i bawb ddiogelu eu hunain rhag twyll ariannol drwy gofio cyngor syml fel:

  1. Peidiwch â byth datgelu eich manylion diogelwch, fel ei rhif PIN neu gyfrinair llawn - ‘dyw hi byth yn iawn i ddatgelu’r manylion hyn
  2. Peidiwch â chymryd yn ganiataol fod cais e-bost neu alwr yn ddilys - nid yw pobl pob tro'r hyn maent yn honni i fod
  3. Peidiwch â chael eich brysio - ni fydd banc neu sefydliad dilys yn eich rhwystro rhag cael amser i feddwl am bethau
  4. Gwrandewch ar eich greddf - os yw rhywbeth yn teimlo fel ei fod o yn anghywir yna fel rheol mae’n iawn i chi aros a chwestiynu hyn
  5. Arhoswch mewn rheolaeth - byddwch â’r hyder i wrthod ceisiadau anghyffredin am wybodaeth

Beth arall gallaf wneud i aros yn ddiogel?

Gallwch leihau eich risg o fod yn ddioddefwr drwy gymryd y camu syml ond effeithiol hyn.

  1. Peidiwch â byth a gyrru neu roi arian i rywun nad ydych yn eu hadnabod neu’n ymddiried ynddynt. Peidiwch â chytuno i gynigion yn syth. Ni fydd cwmni gwirioneddol yn gwrthwynebu i chi gymryd amser i gael cyngor annibynnol/cyfreithiol a gwirio eu cymwysterau cyn i chi wneud penderfyniad.
  2. Byddwch yn amheus o gynigion sy’n ‘rhy dda i’w gredu’. Nid yw cynllun i fod yn gyfoethog dros nos yn bodoli. Peidiwch â dibynnu ar adolygiadau da: ceisiwch ddarganfod tystiolaeth annibynnol o lwyddiant cwmni.
  3. Os ydych yn amau rhywbeth yna ffoniwch berthynas, gyfaill neu rywun ydych yn ei adnabod yn bersonol. Ceisiwch gael cyngor annibynnol/cyfreithiol pob tro os yw cynnig yn ymwneud ag arian, amser neu ymroddiad.
  4. Byddwch yn wyliadwrus o e-bostion a sgamiau ar y cyfrifiadur. Mae angen trin pob e-bost gan yrwyr nad ydych yn eu hadnabod gydag amheuaeth. Cerwch ar wefannau yn uniongyrchol yn hytrach na chlicio dolen mewn e-bost, hyd yn oed os yw’n edrych yn ddilys.
  5. Os ydych yn poeni nad yw gwefan yn un dilys, gwiriwch hi ar scamadviser.com
  6. Peidiwch â bod â chywilydd i riportio sgâm. Nid oes cywilydd mewn cael eich twyllo. Riportiwch hyn a chwiliwch am gymorth. Drwy ei riportio byddwch yn ei gwneud hi’n anoddach iddynt dwyllo eraill.

Mae yna ragor o gyngor a chymorth ar gael gan GetSafeOnline a Financial Fraud Action

Dilynwch ein cyfrif Twitter ar @NWPFraud am ragor o wybodaeth am y sgamiau diweddaraf a chyngor ar sut i fod yn ddiogel.


Riportio twyll

Angen riportio twyll posibl? Galwch 0300 123 2040 neu ymwelwch â gwefan Action Fraud.